Irak RaporuRapor

Irak haftalık raporu  | 06 – 12 Mayıs 2022

PDF OLARAK PAYLAŞ
PDF'i indirmek için tıklayınız

Irak’ta bu hafta yaşanan en önemli gelişmeler:

  • Kriz taraflarını razı etmek için bazı girişimler yapılsa da siyasi çıkmaz devam ediyor. 
  • Şii taraflar arasındaki suikast serisi yeniden gündeme geldi.
  • Irak, Suriyeli mültecileri barındırdığı için Birleşmiş Milletler’den daha fazla yardım istedi.
  • İran Devrim Muhafızları, Irak’ın kuzeyindeki Erbil’deki hedefleri topçu ve SİHA’larla hedef aldı. 
  • Irak hükümeti nüfus sayımı için önümüzdeki ekim tarihini belirledi. 
  • El-Amiri, siyasi partileri Baas rejimi sürecini tamamlamaya çalışmakla suçladı.
  • Irak-Katar arasında 1,5 milyon ton gaz tedarik anlaşması imzalandı. 
  • Su krizi Irak’ın bahçe ve çiftliklerini  çorak araziye çevirirken, Ankara ve Tahran ile müzakereler sürüyor.

Siyaset gündemi:

  • Kriz taraflarını razı etmek için bazı girişimler yapılsa da siyasi çıkmaz devam ediyor. 

Siyasi taraflar içinde, krizi incelemek ve çözüm üretmek için görüşmeler devam etse de karşılıklı suçlamalar kısır bir döngü haline geldi. Siyasi bloklar, bağımsız vekilleri yanlarına çekmek için neredeyse her gün toplantılar düzenliyor. Bunun için vekil başına 2 milyon dolar tutarında bir meblağ ödenmesi konuşulurken, girişimin başarısız olmasına ve bağımsızların tek bir siyasi yönelim üzerinde anlaşmasına ilişkin korkular sürüyor. Bu durumda Cumhurbaşkanı ve bakanların seçilme krizi süresiz olarak devam edebilir. 

Kürt lider Mesut Barzani, Kürdistan Demokrat Partisi’nin geri çekilmeyi düşünmediğini belirterek; Üçlü İttifak üyelerine Şii Koordinasyon Çerçevesi’nden bir grubu yeni hükümete dahil etmeyi amaçlayan bir girişim başlatmaya çağırdı. Sadr hareketi ulusal bir çoğunluk hükümeti kurma yolundaki arayışını yenilerken, Cumhurbaşkanı’nın konumu değişti.

Öte yandan, Hukuk Devleti koalisyonu lideri ve Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin önde gelen liderlerinden Nuri El-Maliki, koordinasyon çerçevesinin liderleriyle görüştükten sonra, Sadr’ı tatmin edecek ve bir sonraki hükümette öne çıkaracak bir koalisyona dahil olmak için müzakerelerini sürdürüyor. 

Öte yandan Dışişleri Bakanı Fuat Hüseyin, Suriye’nin ve bölgenin geleceği konulu Altıncı Brüksel Konferansı’na katılımı sırasında, uluslararası topluma Irak topraklarındaki Suriyeli mültecilere daha fazla destek ve insani yardım sağlanması çağrısında bulundu. Hüseyin, kamplardaki mültecilerin durumunun çözülmesi gerektiğini belirtti.

Güvenlik gündemi:

  •  Şii taraflar arasındaki suikast serisi yeniden gündeme geldi. 

Her ne kadar Ramazan ayında suikastler dursa da Irak’ın güneyindeki Maysan’da Sadr hareketi ile Şii Koordinasyon Çerçevesi arasında yeni suikastler düzenlenmeye başladı. Kimliği belirsiz silahlı kişiler Barış Tugayları lideri Abbas Dinar El-Şuveyli’ye suikast düzenledi. 

Raporlar, Şuveyli suikastının, Ashab-ül Ehlül Hak lideri Vissam El-Oleyvi’nin 2019’da Maysan Valiliği’ndeki halk protestoları sırasında öldürülmesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Şuveyli suikasti öncesinde, Bedir Örgütü Genel Sekreteri Abdülkerim El-Ensari bir kazada hayatını kaybetti. Bu kazanın örgütün yakınları tarafından planlandığına dair suçlamalar ortaya atıldı. 

Şüphesiz, bu silahlı grupların liderlerinin öldürülmesi, özellikle Sadr grubu ve Şii Koordinasyon Çerçevesi arasındaki grupların siyasi çekişmesi ile bağlantılı. 

  • İran Devrim Muhafızları, Irak’ın kuzeyindeki Erbil’deki hedefleri bombaladı.

11 Mayıs Çarşamba sabahı İran Devrim Muhafızları, Erbil’de (Kuzey Irak) terör gruplarının mevzilerini topçu ateşiyle bombaladı.

İran’ın Tasnim haber ajansı, İran silahlı kuvvetlerinin, terörist grupların ülkenin kuzeybatı sınırlarındaki faaliyetlerine asla müsamaha göstermeyecekleri ve ülkenin güvenliğini baltalayan herhangi bir faaliyete şiddetle karşılık verecekleri konusunda defalarca uyardığını söyledi. 

Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’in kuzeyindeki “Sidkan” ilçesine yönelik saldırıda, İran rejimine muhalif Kürt partilerin varlığı bahane edilerek hedef alındı.

Saldırıyla eş zamanlı olarak İran topraklarından havalanan iki insansız hava aracı aynı günün ilerleyen saatlerinde Erbil’in kuzeyindeki Joman ilçesine bağlı “Dika” köyünü bombaladı. Can kaybına yol açmasa da köylüler arasında panik yarattı.

Bu saldırı, İran’ın Türkiye’nin terör örgütü olarak gördüğü ve güvenliğini baltalayan kuzey Irak’taki PKK bölgelerini hedef almasına itiraz ettiği bir dönemde gerçekleşti. 

Ekonomi gündemi:

  • Irak’ın petrol gelirleri dört ayda 38 milyarı aştı. 

Irak Petrol Pazarlama Şirketi ‘SOMO’nun raporlarına göre; Irak’ın petrol gelirleri, 2022 başında Rusya-Ukrayna krizinin patlak vermesiyle bir varil petrol fiyatındaki büyük artışla beraber, 2022’nin ilk dört ayında 38 milyar doları aştı. 2021 yılının aynı dönemine göre yüzde 82,8’lik bir artış gösterdi. 2021’in aynı döneminde petrolden 21 milyar 113 milyon dolarlık gelir elde ediliyordu.  

Irak petrol ihracat oranı, 2020 yılında günde 3,4 milyon varil iken, 2021 yılının aynı döneminde günde ortalama 2,9 milyon varil oldu, 2022’nin ilk 4 ayında ise günde ortalama 3,2 milyon varile ulaştı.

  • Irak-Katar arasında 1,5 milyon ton gaz tedarik anlaşması imzalandı. 

Irak Elektrik Bakanlığı, Katar tarafıyla, açığın kapatılmasına katkıda bulunmak için yılda 1,5 milyon ton gaz tedariki için anlaşma yaptığını açıkladı.

Bakanlık, Irak’ın ihtiyacının yaklaşık 35 bin megavat olduğunu, şu anki tedarikin ise 25 bin megavat olduğunu açıkladı.

Elektrik Bakanlığı geçtiğimiz günlerde, önümüzdeki yaz sezonuna hazırlık olarak elektrik santrallerinin işletilmesindeki açığı kapatmak ve Irak’a ihraç edilen gaz miktarlarını artırmak için İran tarafı ile yeni anlaşmalara vardığını açıklamıştı.

  • Su krizi bahçe ve çiftlikleri çorak topraklara çevirirken, Ankara ve Tahran ile müzakereler sürüyor.

Türkiye ve İran’ın Dicle ve Fırat nehirlerini besleyen önemli kollarından bazılarını kesmesi sonucu, bölge yıllardır bir su krizi yaşıyor; meyve bahçeleri ve çiftlikler çorak arazilere dönüşüyor. Türkiye barajlar inşa ederken, İran da Irak’a akan nehirlerin bir kısmının suyunu kesti. Irak Su Kaynakları Bakanı Mehdi El-Hamdani’ye göre, İran, Irak topluluğunu kasıtlı olarak yerinden etmek için kendi sınırları içindeki nehirlerin su yolunu değiştiriyor. Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih ise Irak ile komşu ülkeler arasındaki su meselesinin iyi komşuluk ilkelerine dayalı ve ortak çıkarları dikkate alarak düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: