Raporİsrail Raporu

İsrail Raporu | 19 – 25 Haziran 2022

PDF OLARAK PAYLAŞ
PDF'i indirmek için tıklayınız

19 – 25 Haziran Tarihleri Arasında Öne Çıkan Haber Başlıkları

Üst düzey İsrailli yetkililer, İran’ın İstanbul’daki İsraillilere suikast düzenleyeceği konusunda uyarıda bulunurken Savunma Bakanı Gantz, olası bir saldırıya karşı güçlü bir şekilde karşılık vereceklerini belirtti.
Türkiye’de İsraillilere yönelik İran saldırısı tehdidi yüksek seyretmeye devam ederken, İsrailli üst düzey yetkililerin Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Ürdün ve Mısır’a seyahat konusunda da endişeli oldukları basında yer aldı.
Savunma Bakanı Benny Gantz bir televizyon kanalına verdiği mülakatta, İsrail’in ihtiyaç duyması halinde İran’a karşı saldırı seçenekleri hazırladığını söyledi.
Koalisyon ortakları Başbakan Bennett ve Dışişleri Bakanı Lapid, meclisi feshederek erken seçime gitme kararı aldıklarını açıkladı. İsrail, 3,5 yıl içerisinde beşinci kez sandığa gidecek. Geçiş döneminde Başbakanlık koltuğuna Yair Lapid oturacak.
Bennett-Lapid hükümetinin fesih kararının ardından açıklamada bulunan ana muhalefet lideri Netanyahu, Likud liderliğinde geniş bir ulusal hükümet kuracaklarını ifade etti.
Başbakan Naftali Bennett, İsrailli ve Türk güvenlik yetkililerinin Türkiye’de İsraillilere yönelik terör saldırılarını engellemek için birlikte çalıştıklarını söyledi.
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Tom Nides yaptığı açıklamada, İsrail’deki siyasi çalkantılara rağmen Başkan Joe Biden’ın İsrail gezisinin planlandığı gibi devam edeceğini doğruladı.
Maliye Bakanı Liebermann’ın partisi, ciddi bir suçla itham edilen bir milletvekilinin başbakan olmasını engellemeyi amaçlayan bir yasa tasarısını gündeme getirdi. Tasarının yasalaşması halinde Netanyahu’nun hükümet kurması engellenecek. Tasarının meclisten geçmesi muhtemel görülmüyor.
Savunma Bakanı ve Mavi-Beyaz Partisi lideri Benny Gantz, muhalefet lideri Netanyahu ile yeni bir hükümet kurmak üzere yeniden bir araya gelmeyeceğini açıkladı. Gantz, 2020 yılında Netanyahu ile koalisyon kurmuş ancak bu koalisyon uzun ömürlü olmamıştı.
Muhalefetteki dindar-sağcı partiler, yeni bir hükümet kurulana kadar mevcut hükümetin herhangi bir üst düzey atama yapmasının önüne geçmek için Başsavcılığa bir dilekçe sundu. Muhalefet bu hamlesiyle, yeni Genelkurmay başkanının mevcut hükümet tarafından belirlenmesinin önüne geçmek istiyor.
Başbakan Naftali Bennett, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile görüştü ve ikili Tahran’dan kaynaklanan tehditlerle mücadelede yakın işbirliğinin devam edeceği konusunda mutabık kaldı.
Türkiye’de İsraillilere yönelik saldırı hazırlığında olduğu iddia edilen 5 İran uyruklu kişi gözaltına alındı.
İran Dışişleri Bakanı Abdullahiyan, İran’ın “iyi, güçlü ve kalıcı bir anlaşmaya varma konusunda ciddi” olduğunu belirterek ABD tarafına da realist olma çağrısında bulundu.
İsrail’de meclisin feshedilmesi için gerekli dört oylamadan ilki gerçekleştirildi. Fesih sürecinin devam etmesi için tasarının Knesset Meclis Komitesinden geçmesi gerekiyor. Komiteye başkanlık eden ve hükümet koalisyonundan istifa ederek hükümetin çöküşüne giden yolu açan Nir Orbach ise süreci yavaşlatmaya çabalıyor. Orbach’ın mevcut meclis dağılmadan Netanyahu liderliğinde bir alternatif hükümet kurulmasına yönelik çalışmalar için muhalefete süre kazandırmaya çalıştığı belirtiliyor.
Yamina Partisinden İçişleri Bakanı Ayelet Shaked, muhalefet lideri Benjamin Netanyahu liderliğindeki bir hükümete katılmaya açık olduğunu söyledi.
İsrail basınında yer bulan haberlere göre bir sonraki İsrail seçimi için en muhtemel tarih 1 Kasım olarak görülüyor.
İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid, Türk mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu ile Ankara’da bir araya geldi. Güvenlik ve istihbarat işbirliğine vurgu yapılırken ilişkilerin büyükelçilik düzeyine çıkarılması için çalışmaların başladığı belirtildi.
Birleşmiş Milletler, 11 Mayıs’ta Al-Jazeera muhabiri Şirin Ebu Akile’nin ölümüne neden olan kurşunun İsrail güçleri tarafından atıldığını ortaya koyan bulgulara ulaşıldığını bildirdi. İsrail Ordusu, BM’nin raporunu reddeden bir açıklama yayınladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Hatipzade, attığı bir tweette Lapid’in İran’ın Türkiye’deki İsraillilere yönelik saldırı hazırlığında olduğu şeklindeki temelsiz suçlamalarının gülünç ve iki Müslüman ülke arasındaki ilişkileri bozmak için önceden tasarlanmış bir senaryonun parçası olduğunu söyledi.

Dış Politika Gündemi: 

İsrail bir yandan iç siyasetteki krizle uğraşırken, bölge diplomatik açıdan hareketli günler geçirmeye devam ediyor. İsrail Dışişleri Bakanı Lapid, Ankara’ya bir ziyaret gerçekleştirerek Mevlüt Çavuşoğlu ile bir araya geldi. Lapid’in ziyaretiyle aynı gün Türk emniyet güçleri İsraillilere saldırı hazırlığındaki İran uyruklu 5 kişinin yakalandığını duyurdu. İsrailli yetkililer geçtiğimiz hafta yayınlanan Türkiye’ye yönelik seyahat uyarılarında iki ülke istihbaratı arasındaki iş birliğine vurgu yapmıştı. Benzer bir vurgu Yair Lapid’den de geldi.

Bu hafta Ürdün Kralı 2. Abdullah’ın bölgede NATO benzeri bir paktın oluşturulmasını destekleyeceğine yönelik açıklamalarıyla İran karşıtı bölgesel bir savunma bloğu kurulması yeniden gündeme geldi. ABD Başkanı Biden’ın Suudi Arabistan ziyaretinde bu hususta daha somut adımların atılmasına yönelik beklenti giderek artıyor. Bu süreçte Türkiye’nin pozisyonu hem İsrail hem de Körfez ülkeleri için büyük önem arz edecektir. İsrail-İran çatışmasına Türkiye’nin bir şekilde dahil edilmesine yahut Türkiye’nin bu çatışmada net bir taraf almasını sağlamaya yönelik çabalar da buna işaret etmektedir.

İç Politika Gündemi:

Başbakan Bennett ve Dışişleri Bakanı Lapid yaptıkları açıklamayla meclisi feshederek erken seçime gitme kararı aldıklarını açıkladılar. Karar, 120 kişilik mecliste 59 sandalyeyle azınlık durumuna düşen hükümet koalisyonunun Batı Şeria’daki Yahudileri İsrail hukukuna bağlayan önlem paketini geçirememesinin ardından geldi. Geçiş sürecinde Başbakanlık koltuğuna Yair Lapid oturacak. Lapid ile Bennett arasındaki koalisyon anlaşmasına göre hükümetin düşmesi sürecinde sağcı partilerden 2 ya da daha fazla ismin koalisyon aleyhinde oy kullanması halinde başbakanlık koltuğunun Lapid’e geçeceği biliniyordu. Pratikte böyle bir oylama gerçekleşmemiş olsa da hükümetin düşmesi sağcı Yamina Partisinden iki ismin istifası nedeniyle gerçekleşti. Bu sebeple Başbakan ve Yamina Partisi lideri Bennett, koltuğu koalisyon ortağı Lapid’e bıraktı.

Erken seçim açıklamasının ardından yapılan anketler İsrail’in yeni bir hükümet krizine girmesinin olası olduğuna işaret ediyor. Mevcut siyasi tabloda iki ana blok yer alıyor:

  • Mevcut koalisyon bloğu: 3 tanesi sağcı, 1 tanesi Arap partisi olmak üzere 8 partiden oluşuyor.
  • Netanyahu önderliğindeki sağcı-dindar partiler.

Fesih açıklamasının ardından yapılan hiçbir ankette iki bloktan herhangi birisi hükümet kurmak için gerekli 61 koltuk sayısını sağlayamadı. Ancak İsrail siyasetinin yapısı gereği seçim öncesi anlaşmalara bağlı olarak partiler arası geçişler ve farklı partilerin birleşmesi gibi hadiseler fazlasıyla cereyan ediyor. Seçimin kaderi ve bir sonraki hükümetin belirlenmesi açısından bu tür geçiş ve birleşmeler büyük önem arz edecektir. Daha önceki seçim tecrübelerine dayanarak bu tür geçiş ve birleşmelerin önceden tahmin edilmesi zor gözükse de İsrail kamuoyunda bazı senaryolar ön plana çıkıyor:

  • Hükümet koalisyonunda yer alan partilerden birisinin Netanyahu bloğuna geçmesi, Netanyahu liderliğinde yeni hükümetin kurulmasının önünü açacaktır. Bu noktada daha önce Netanyahu ile birlikte çalışmış Yamina, Yeni Umut ve Mavi-Beyaz partilerinin isimleri gündeme geliyor.
  • Mevcut Başbakan Naftali Bennett’in, siyasi kariyerine devam edip etmeyeceği seçimler açısından önemli bir karar olarak görülüyor. Bennett’in siyasete ara vermesi bir anlamda partisi Yamina’nın seçimlere katılmaması anlamına gelecektir. Bu durumda Yamina seçmeninin oylarının nereye kayacağı büyük önem arz edecektir.
  • Yamina Partisinin koalisyonda yer alan Yeni Umut, İsrail Evimiz gibi partilerle birleşerek seçime girmesi bir diğer senaryo. Normalde bu tür birleşmelerin, partilerin kazanacakları toplam sandalye sayılarında düşüşe neden olduğu görülmektedir. Ancak bu birleşmeler söz konusu partilerden birisinin seçim barajının altında kaldığı senaryo için bir önlem olarak görülebilir. 
  • Gündemde olan bir diğer birleşme ise solcu iki parti Meretz ve İşçi partisi arasında. Yapılan son anketlerden bazıları, Meretz partisinin tek başına seçime girmesi halinde barajın altında kalacağını öngörüyor.

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: