Raporİsrail Raporu

İsrail Raporu | 22 – 31 Mayıs 2022

PDF OLARAK PAYLAŞ
PDF'i indirmek için tıklayınız

22-31 Mayıs Tarihleri Arasında Öne Çıkan Haber Başlıkları

İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarından albay Hasan Sayyad Khodaei, suikast sonucu öldürüldü. İsrail medyası Khodaei’nin yurtdışındaki İsraillilere suikast planlarının arkasındaki isim olduğunu iddia etti. New York Times gazetesi ise suikastın arkasında İsrail olduğunu doğrulayan kaynaklara ulaştığını iddia etti.
Kudüs Sulh Mahkemesi, Mescid-i Aksa sahasında sesli ibadet ederek statükoyu bozdukları için Mescid-i Aksa bölgesine girişleri yasaklanan üç Yahudi genç hakkındaki giriş yasağını bozdu. Ürdün tarafından yapılan açıklamada mahkemenin kararının uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtildi. Sulh Mahkemesinin bu kararı bölge mahkemesi tarafından bozuldu.
Koalisyondan istifa eden Meretz milletvekili Zoabi, hükümetin Arap beldelerine tahsis edilen fonları aktaracağını açıklamasının ardından koalisyona geri döndü.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Filistin ve İsrail’e bir gezi gerçekleştirdi. İsrail Dışişleri Bakanı Lapid ile görüşmesi sonrası yapılan basın açıklamasında iki ismin de karşılıklı büyükelçi atamalarına değinmemesi dikkat çekti.
CNN tarafından yayımlanan raporda, İsrail’in iddialarının aksine Al-Jazeera muhabiri Şirin Ebu Akile’nin İsrail güçleri tarafından hedef alınarak öldürüldüğü iddia edildi.
İsrail Başbakanı Bennett, ABD Başkanı Biden’ın DMO’yu terör listesinden çıkartmayacaklarını kendisine ilettiğini söyledi.
Homeş yerleşim birimi koalisyonda yeni bir krize neden oldu. Savunma Bakanı Gantz, “Homeş boşaltılacak” derken İçişleri Bakanı Şaked “Homeş’in tahliye edilmemesi için her şeyi yapacağız” dedi.
İsrail’de başbakanlık süresini 8 yıl ile sınırlaması öngörülen ve Netanyahu’ya karşı bir hamle olarak değerlendirilen yasa teklifi, hükümet koalisyonunun çoğunluğu kaybetmesi nedeniyle meclisten geçmedi. Yetersiz oy sayısı nedeniyle hükümet bazı tasarıları geri çekmek zorunda kalıyor.
Irak’ta İsrail’le ilişkilerin normalleştirilmesini suç sayan yasa kabul edildi.
Axios haber sitesinin iddiasına göre İsrail, ABD’nin İsrail’e ait tanksavar füzelerinin Ukrayna’ya transferi için yaptığı talebi reddetti.
Yahudilerce “Kudüs Günü” olarak kutlanan Altı Gün Savaşlarının yıldönümünde aşırı sağcı isimlerin katılımıyla bayrak yürüyüşü gerçekleştirdi. Yürüyüşün Şam Kapısı ve Eski Şehir’in içindeki Müslüman mahallelerinden geçmesi tepki çekti. İsrail güvenlik güçleri yoğun güvenlik önlemleri alırken yürüyüşün geçeceği bölgelere barikatlar çekildi. Yürüyüş esnasında bazı göstericilerin “Araplara ölüm” sloganları atması tepkilere neden oldu.
Bayrak yürüyüşü öncesi 2 binin üzerinde Yahudi Mescid-i Aksa’ya baskın düzenledi. Bazı Yahudilerin Mescid-i Aksa’da İsrail bayrakları açtığı görüldü.  
BAE, Mescid-i Aksa’da yaşanan olayların ardından İsrail’i kınayan bir açıklama yayınladı.
Hamas, Kudüs Bayrak Yürüyüşüne “doğru zamanda” tepki vereceği konusunda uyardı.
DMO komutanına suikast yapılmasının ardından İsrail, İran’ın vereceği olası tepkilere binaen seyahat uyarılarını güncelledi. Türkiye’ye yönelik seyahat uyarısı da güncellenerek “orta derecede tehdit” olarak belirlendi. Ayrıca İsrailli güvenlik yetkililerinin Türkiye’de ikamet eden 100 kadar İsrailliyi arayarak geri dönmelerini istediği kaydedildi.
İsrail medyası, üst düzey İsrailli bir yetkilinin Suudi Arabistan’a ziyaret gerçekleştirdiğini iddia etti.
Artan spekülasyonların ardından açıklama yapan Benny Gantz, Likud Partisi ile alternatif bir hükümet kurma görüşmeleri yapmadığını söyledi. 
Dışişleri Bakanı Lapid, İsrail’in ABD ve Körfez ülkeleriyle birlikte Suudi Arabistan ile normalleşme üzerine çalıştığını açıkladı.
Ultra-Ortodoks partilerle kavgasını sürdüren Maliye Bakanı Avigdor Liberman yaptığı açıklamada “tembellik” öğreten Haredi (Ultra-Ortodoks) kurumları finanse etmek için hiçbir neden olmadığını söyledi.
Savunma Bakanı Gantz, Eski Şehir’in Müslüman Mahallesi’nde düzenlenen Bayrak Yürüyüşündeki şiddet olaylarının ve kışkırtıcı söylemlerin ön saflarında yer alan aşırı sağcı gruplar La Familia ve Lehava’nın terör örgütü olarak tanımlanmasının zamanının geldiğini söyledi.

Dış Politika Gündemi: 

Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu İsrail’e bir seyahat gerçekleştirdi. İsrailli mevkidaşı Lapid ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası iki isim basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında her iki isim de temkinli açıklamalarda bulundu. İki ülke arasındaki ticari ortaklıkların geliştirilmesi ve sivil havacılık alanındaki iş birlikleri ön plana çıkarıldı. Ancak beklenenin aksine karşılıklı büyükelçi atamalarına değinilmedi. Ziyaret öncesinde çıkan haberlerde, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in de ziyarete katılmasının beklendiği belirtiliyordu. Dönmez’in ziyarette yer almaması, İsrail’in enerji iş birliği konusundaki temkinli tavrı ile açıklandı.[1]

Görüşme sonrası her iki ismin, iki ülke arasındaki ihtilaf ve farklı hassasiyetlere rağmen pozitif bir gündem oluşturmaya yaptığı vurgu bir diğer dikkat çekici noktaydı. İki taraf da iki ülkenin ilişkilerinde görülen geçmiş krizlerin farkında olduğu mesajını verdi.[2] Bu açıklamalardan İsrail-Türkiye yakınlaşmasının kısa vadede iki ülke arasındaki anlaşmazlıkları çözme hedefi taşımadığı çıkarılabilir. Temel amaç, bu tür anlaşmazlıkların ikili ilişkilere zarar vermeden yahut asgari zararla aşılması için çeşitli mekanizmaların devreye sokulması olarak nitelenebilir. Türkiye Dışişleri Bakanlığının son dönemde Filistin meselesine yönelik açıklamalarında kullandığı dil bu mekanizmaların işleyişine örnektir. Son dönemde bu açıklamalarda Mescid-i Aksa’nın uluslararası statüsüne yönelik vurgu artarken açıklamalarda İsrail devleti direkt olarak hedef gösterilmiyor. Örneğin Bayrak yürüyüşü esnasında yaşanan çatışmalar hakkında Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada yalnızca Mescid-i Aksa’ya yönelik baskınlar dile getirilirken açıklamada direkt olarak aşırı sağcı İsrail Milletvekili Itamar Ben Gvir hedef alındı.[3]

İç Politika Gündemi:

Geçtiğimiz hafta koalisyondan istifa ettiğini açıklayan Meretz milletveki Zoabi, Lapid ve bazı Arap belediye başkanları ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası koalisyona geri döndüğünü açıkladı. Zoabi, istifa mektubunda hükümetin Araplara yönelik olumsuz tavrına vurgu yapmıştı. Zoabi’nin geri dönmesinin nedeni olarak hükümetin Arap toplumuna yönelik fonları aktarmayı hızlandırma taahhüdünde bulunması gösteriliyor. Zoabi’nin koalisyona geri dönmesiyle muhalefet bloğunun hükümeti feshetmeye yönelik tasarıyı geri çektiği aktarıldı.

Zoabi’nin koalisyona dönmesine rağmen hükümet koalisyonu meclis oylamalarında kan kaybetmeye devam ediyor. Hükümet koalisyonu tarafından hazırlanan tasarılar meclisten geçemezken, Mavi-Beyaz Partisi lideri ve Savunma Bakanı Gantz tarafından hazırlanan ve hükümet içinde tartışmalara yol açan -gazilerin eğitim masraflarını karşılamayı öngören- yasa teklifi muhalefet partisi Likud’un desteğiyle meclisten geçti. Likud’un, Gantz ile özdeşleşen bu yasa tasarısını desteklemesi Gantz’ı tekrar yanına çekme hamlesi olarak yorumlanırken Gantz yaptığı açıklamada bu spekülasyonları reddetti. Ana muhalefet lideri Netanyahu’nun hükümeti devirip yeniden seçime gitmek yahut mevcut meclisten yeni bir hükümet teşkil etmek için hükümet koalisyonunda yer alan bazı isimleri yanına çekmesi gerekiyor. 

Bu hafta iç gündem de dikkat çeken bir diğer başlık ise aşırı-sağcı gruplar tarafından organize edilen Bayrak Yürüyüşüydü. Geçtiğimiz sene Hamas ile İsrail arasındaki çatışmalar bu yürüyüş sebebiyle başlamış ve etkinlik iptal edilmek zorunda kalmıştı. Hamas’ın bu seneki çatışmalarda daha pasif bir pozisyon almasıyla yürüyüş gerçekleştirildi. Yürüyüş esnasında Şam Kapısı ve Eski Şehir içerisindeki Müslüman mahallelerinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Yürüyüşe katılan Yahudilerin ırkçı sloganlar atması, bölgenin esas sakinlerini kışkırtacak hareketlerde bulunması gibi eylemler İsrail medyasında tepki çekerken, Kahana, Leheva gibi aşırılık yanlısı radikal grupların bayraklarının açılması bir diğer dikkat çekici husus oldu.  

Referanslar

  1. https://www.timesofisrael.com/fms-visit-shows-turkey-eager-to-accelerate-reconciliation-but-israel-more-cautious/
  2. https://twitter.com/i/broadcasts/1vAxRkWzEkDKl?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1529383826371358721%7Ctwgr%5E%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.independentturkish.com%2Fnode%2F514916
  3. https://www.mfa.gov.tr/no_-176_-mescid-i-aksa-ya-duzenlenen-baskinlar-hk.tr.mfa

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: