Raporİsrail Raporu

İsrail Raporu | 09 – 16 Nisan 2022

PDF OLARAK PAYLAŞ
PDF'i indirmek için tıklayınız

09-16 Nisan Tarihleri Arasında Öne Çıkan Haber Başlıkları

İsrail hükümeti, Batı Şeria’nın kuzeyinde 40 kilometre uzunluğunda duvar inşaatı ve tadilat çalışmaları için 110 milyon dolarlık bütçeyi onayladı.
Batı Şeria’nın Husban kasabasında Filistinli silahsız bir kadın İsrail askerleri tarafından vurularak öldürüldü. Haaretz gazetesinde yer alan habere göre olay yerindeki askerler kadının akrabalarından özür diledi.
Tel Aviv’de gerçekleştirilen saldırıda 3 İsrailli hayatını kaybetti.
İsrail, saldırıların kaynağı olarak gördüğü Cenin kentine yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdı.
Yamina Partisinden Idit Silman koalisyondan istifa etti. Böylece hükümet koalisyonu mecliste çoğunluğu kaybetti.
Suriye, İsrail’in bu hafta Şam yakınlarındaki hedeflere 2. kez hava saldırısı düzenlediğini duyurdu.
Idit Silman’ın istifasıyla mecliste çoğunluğu kaybeden hükümetin Ortak Arap Listesi partisini koalisyona dahil etmekle ilgilendiği iddia edildi. İçişleri Bakanı Şaked, Ortak Arap Listesi lideri Ayman Odeh’in İsrail aleyhine açıklamalarına işaret ederek koalisyonun Odeh’in partisine olan ilgisini reddetti.
İsrail Hükümeti Negev’de 7 yeni yerleşim yeri inşası planı üzerinde çalışıyor.
İsrail basını Çin Büyükelçiliği tarafından İsrailli hükümet yetkililerine gönderilen kupalarda dinleme cihazı olduğunu iddia etti. İddia İsrail iç istihbaratı Şin-Bet tarafından reddedildi.
İsrail lazer tabanlı yeni hava savunma sisteminin testleri başarıyla geçtiğini duyurdu. Dünyada bir ilk olduğu ifade edilen “Demir Işın” isimli hava savunma sistemi “Demir Kubbe” ile entegre biçimde çalışacak.
Dışişleri Bakanı Lapid, krizin kontrol altında olduğunu ve koalisyonun iktidarda kalmaya devam edeceğini iddia etti.
İsrailli gazetecilerle bir araya gelen Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, İsrail ile sürdürülebilir bir ilişki aradıklarını ancak bunun İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarına bağlı olduğunu ifade etti.
Cuma namazı sonrası Mescid-i Aksa’da İsrail güvenlik güçleriyle çıkan çatışmada 150’den fazla kişi yaralandı, 400 kişi tutuklandı.
Hükümet koalisyonunda yer alan İslamcı Ra’am Partisi hükümeti uyararak Mescid-i Aksa’nın kırmızı çizgileri olduğunu beyan etti.
BAE’li üst düzey bir diplomat perşembe günü The Times of Israel’e verdiği demeçte, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Filistinlileri de içine alan bölgesel girişimlerde yer almaya istekli olduğunu söyledi.
İsrail’in silah satışları 11,3 milyar dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Satışların %7’si Körfez ülkelerine gerçekleşti.

Dış Politika Gündemi: 

İsrail’de Ramazan ayında yaşanan çatışmalar ile İsrail’in dış politikası arasında iki açıdan bağ kurulabilir. İsrail son dönemde Mısır, Ürdün ve Türkiye ile diplomatik temaslarını artırdı. Karşılıklı ortak çıkarlar sebebiyle bu ülkeler ile İsrail arasında yeni bir dengenin kurulduğundan söz edilebilir. İsrail, bu ülkelerle ilişkisini Filistin ve HAMAS hareketi üzerinde gerilimi düşürme yönünde bir baskı oluşturmak için kullanmak istiyor. Özellikle Ürdün-İsrail-Abbas üçgeninde Ramazan ayındaki gerilimleri konu alan sıkı bir diplomasi trafiği yürütüldüğü görülüyor. Filistin Devlet Başkanı Abbas’ın İsrail’de gerçekleştirilen saldırıları kınaması bu görüşmelerin gözle görülür çıktılarından birisi olarak değerlendirilebilir.[1] Geçtiğimiz aydan beri süregelen ve Ramazan ayında tırmanışa geçen gerginliklerde Gazze henüz aktif bir rol oynamıyor. HAMAS’ın çatışmaları Gazze’den uzak tutma çabası içerisinde olduğu iddiası İsrail basınında sıklıkla yer alıyor.[2] HAMAS’ı böyle bir stratejiye iten çeşitli ekonomik sebepler zikrediliyor.[3] Gazze’nin yeniden inşası sürecinde aktif olarak rol alan Katar ve Mısır ile çeşitli uluslararası kuruluşların da yeni bir İsrail saldırı dalgasının Gazze’ye uğramaması kanaatinde oldukları ifade ediliyor. 

Bir diğer açıdan, İsrail’in bölge ülkeleriyle yürüttüğü aktif dış politika, yükselen tansiyonun sebeplerinden birisi olarak değerlendirilebilir. Her ne kadar bölge ülkelerinin Filistin davasına yönelik güçlü kamuoyu desteği devam etse de bölge ülkelerinin İsrail ile giderek artan ilişkileri, Filistin sokaklarında rahatsızlıklara sebep oluyor.[4] Duyulan bu rahatsızlık, gerilimi artıran motivasyonlardan birisidir.

İç Politika Gündemi:

İsrail hükümeti birçok açıdan zorlayıcı bir süreçten geçiyor. Hükümet öncelikle Yamina Partisinden Idit Silman’ın koalisyondan istifasıyla çalkalandı. Bu istifayla birlikte hükümet koalisyonu meclisteki çoğunluğu kaybetti. Sekiz partinin ortaklığıyla kurulan hükümetin devamlılığı konusunda uzun süredir soru işaretleri vardı. Zira bir süredir koalisyondaki çeşitli partiler kendi gündemlerini hükümete dayatmak adına meclisteki oylamaları boykot etme tehdidinde bulunuyordu. Başbakan Bennett ve hükümetin diğer ortaklarının önümüzdeki süreçte temel hedefi hiç şüphesiz Silman’ın istifasının bir domino etkisi yaratmasının önüne geçmek olacaktır. Şimdiden İsrail basınında hükümetten hangi partinin çekilebileceğine dair birçok iddia yer buluyor.[5]

Pesah Bayramının gelmesi ve Tapınak Hareketlerinin kışkırtıcı faaliyetleriyle yükselişe geçen gerginlik, hükümet için bir diğer önemli test olacaktır. Hükümet koalisyonunda yer alan İslamcı Ra’am Partisi, İsrail güvenlik güçlerinin Mescid-i Aksa’ya müdahalesinden duyduğu rahatsızlığı ifade ediyor.[6] Negev’deki sorunlar nedeniyle daha önce hükümetin meclis oylamalarını boykot eden Ra’am Partisi,[7] hükümet koalisyonunun devam etmesi açısından kritik bir pozisyonda yer alıyor. 

Hükümet koalisyonunun çoğunluğu yeniden elde etmek için meclisteki bir diğer Arap Partisi olan Ortak Liste ile anlaşma ihtimalini değerlendirdiği iddiaları İsrail basınında yer buldu. Ancak Ortak Liste’nin lideri Ayman Odeh’in İsrail polisindeki Arapları silah bırakmaya çağıran açıklaması neticesinde bu iddia koalisyonun önemli isimleri tarafından reddedildi.[8]

Bütün bu gelişmeler yaşanırken ana muhalefet lideri Netanyahu ve partisi Likud, Pesah sonrası hükümeti devirme çalışmalarına hız vereceklerini ima eden mesajlar paylaşıyor. Pesah Bayramı nedeniyle temizlik yaptığı bir video paylaşan Netanyahu, temizliğin Pesah’tan sonra da devam edeceğini belirtiyor.[9] Netanyahu ve ortakları mevcut durumda mecliste hükümet kurmak için yeterli koltuğa sahip değil. Hükümeti yıkıp İsrail’i yeniden seçime götürmek için ise mevcut hükümetten daha fazla ismin desteğine ve meclisteki Arap partilerden olan Ortak Liste’nin desteğine ihtiyaç duyuyorlar. 

Referanslar

  1. https://www.timesofisrael.com/pas-abbas-condemns-tel-aviv-terror-shooting-were-all-striving-for-stability/
  2. https://www.jpost.com/middle-east/article-703565
  3. https://www.inss.org.il/publication/terror-system/ 
  4. https://www.aljazeera.com/news/2022/3/28/blinken-and-arab-foreign-ministers-meet-at-negev-summit
  5. https://www.timesofisrael.com/as-coalition-scrambles-for-stability-sources-warn-divisions-with-testy-gantz-remain/
  6. https://www.timesofisrael.com/raam-warns-temple-mount-violence-threatens-teetering-coalition-pm-holds-assessment/
  7. https://www.trtworld.com/middle-east/israel-faces-coalition-crisis-over-tree-planting-in-negev-53563
  8. https://www.jpost.com/breaking-news/article-703865
  9. https://twitter.com/netanyahu/status/1514646841991778304

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

Anadolu Yakın Doğu Araştırma Merkezi

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: